Tasarım ve uygulama rehberi
Büyük hacimlerde koruma: HI-EX yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemleri
Yüksek tavanlı depolar, hangarlar, tüneller ve karmaşık ekipman yerleşimine sahip mahallerde yangına doğrudan erişim zorlaşabilir. HI-EX, yüksek hacimli köpüğü korunacak bölgeye uygulayarak yüzeyleri ve tasarlanan koruma hacmini örtmeye yönelik bir sistem yaklaşımıdır.
Köpük çözeltisine hava kazandırılmasıyla yüksek genleşmeli, hafif bir yapı oluşur. HI-EX ekipmanında tipik genleşme yaklaşık 200:1–1000:1 aralığındadır; elde edilen değer konsantre, jeneratör ve çalışma basıncına bağlıdır. Total flooding uygulamasında hedef dolum yüksekliği ve süresi, korunacak risk ve mahal geometrisine göre hesaplanır.
01
HI-EX nasıl çalışır?
Genleşme oranı, oluşan köpüğün hacmi ile başlangıçtaki çözeltinin hacmi arasındaki ilişkidir. Örneğin 1 litre çözeltiden 600 litre köpük oluşması, 600:1 genleşmeye karşılık gelir. Söndürme; örtme, soğutma ve ısı transferinin sınırlandırılmasıyla desteklenir.
Hacimsel örtme ve boğma
Jeneratörden çıkan köpük koruma bölgesine yayılır ve yanan malzemenin hava ile temasını sınırlandırır. Hedef, projede tanımlanmış riskin gerekli köpük yüksekliğiyle örtülmesidir.
Buharlaşma ve ısı soğurma
Köpük içindeki su sıcak yüzeylerde ısı alır ve buharlaşabilir. Isı soğurma ile oluşan su buharı söndürme etkisine katkı sağlar; sonuç, gerçek yangın ve uygulama koşullarıyla değerlendirilir.
Malzeme yüzeylerinin soğutulması
Köpük çözeltisinin temas ettiği yüzeylerdeki soğutma, yangının kontrolüne ve yeniden tutuşma riskinin azaltılmasına yardımcı olur. Malzeme türü ve köpüğün bu yüzeylere ulaşması tasarımda dikkate alınır.
Isı yayılımının sınırlandırılması
Biriken köpük örtüsü, yanan malzeme ile çevresindeki ekipman ve malzeme arasında bir katman oluşturur. Örtünün kararlılığı, ısı etkisi ve mahal düzeni birlikte değerlendirilir.
02
Bileşenler, tasarım ve sistem avantajları
HI-EX tasarımı, jeneratörün hava ihtiyacını ve köpük üretimini su-konsantre beslemesi, mahal açıklıkları ve işletme senaryosuyla birlikte ele alır.
Köpük üretimi ve mekanik bileşenler
- Yüksek genleşmeye uygun konsantre
- Kararlı köpük yapısı üreten, jeneratör ve yanıcı malzemeyle uyumlu konsantre seçilir. Genleşme, drenaj ve yakıt kapsamı ürünün teknik verileriyle birlikte kontrol edilir.
- Su türbinli jeneratörler
- Bu tipte basınçlı su bir türbini, türbin de fanı çalıştırır. Köpük üretimi için hava, çözeltinin uygulandığı köpük eleğinden geçirilir. Çalışma, yeterli su debisi ve basıncına bağlıdır.
- Elektrik veya pnömatik tahrikli seçenekler
- Fan tahriki seçilen jeneratör modeline göre farklı olabilir. Güç kaynağı, işletme devamlılığı ve gerekli hava akışı ilgili ekipmanın talimatına göre tasarlanır.
- Oranlayıcı ve besleme hattı
- Oranlayıcı, konsantreyi suya belgelenmiş kullanım oranında katar. Tank hacmi, karışım oranı ve hat kapasitesi jeneratörlerin toplam ihtiyacına ve gerekli çalışma süresine göre belirlenir.
Hacim ve işletme hesabı
- Dolum yüksekliği ve süresi
- Net koruma hacmi, ekipman engelleri, köpük kayıpları ve hedef dolum seviyesi hesaplanır. Jeneratör sayısı ve yerleşimi bu sonuçlarla boyutlandırılır.
- Hava girişi ve mahal açıklıkları
- Jeneratörün iç veya dış hava kullanımı, duman ve sıcaklık koşullarıyla değerlendirilir. Kapılar, havalandırma ve açıklıklardan köpük kaybı tasarımın parçasıdır.
- Algılama, uyarı ve tahliye
- Devreye girme senaryosu, gerekli uyarılar ve insan bulunma koşulları birlikte planlanır. Hacimli köpüğün görüş ve tahliye üzerindeki etkisi, sistemin işletme planında dikkate alınır.
Uygulamaya bağlı avantajlar
- Yüksek köpük hacmi
- Yüksek genleşme, birim çözelti hacminden büyük köpük hacmi üretir. Su ve konsantre ihtiyacı, aynı risk ve hedef performans için yapılan mühendislik hesabıyla karşılaştırılır.
- Daha düşük sıvı içeriği
- Yüksek genleşmeli köpüğün birim hacminde daha az sıvı bulunur. Bu özellik uygun uygulamalarda ıslanma etkisini azaltmaya yardımcı olabilir; temizlik ve malzeme uyumu yine planlanır.
- Karmaşık yerleşimlere erişim
- Köpük, doğrudan püskürtmenin zor olduğu ekipman çevresine ve açık boşluklara yayılabilir. Raf düzeni, kapalı ambalajlar ve köpük hareketini sınırlayan engeller proje değerlendirmesine dahil edilir.
03
HI-EX kullanım alanları
Özellikle hava akışı ve köpük tutulması yönetilebilen mahallerde değerlendirilir. Yakıt türü, korunacak yükseklik, insan bulunma koşulları ve diğer koruma sistemleriyle entegrasyon birlikte belirlenir.
Uçak ve helikopter hangarları
- Saha ihtiyacı
- Geniş zemin, yüksek tavan, yakıt riski ve uçak çevresindeki erişim engelleri.
- HI-EX tasarım yaklaşımı
- Genleşmeli köpük ile yanıcı malzeme cinsine göre seçilmiş özel köpük konsantresi kullanılır. Jeneratör yerleşimi, zemin geometrisi, hedef örtme seviyesi ve tahliye senaryosu birlikte tasarlanır.
Yüksek raf depoları ve lojistik merkezleri
- Saha ihtiyacı
- Raflar arasında dikey yayılım, dar koridorlar ve karmaşık yük düzeni.
- HI-EX tasarım yaklaşımı
- Köpüğün açık boşluklara ilerlemesi ve gerekli dolum seviyesine ulaşması değerlendirilir. Emtia, ambalaj, raf engelleri ve mevcut sprinkler koruması birlikte incelenir.
Kablo tünelleri, yeraltı tesisleri ve madenler
- Saha ihtiyacı
- Uzun veya erişimi kısıtlı hatlar, kablo yükü ve hava akımları.
- HI-EX tasarım yaklaşımı
- Jeneratör konumu, köpüğün ilerleme yolu, bölümlendirme ve açıklıklardan kayıp hesaplanır. Uygunluk, yanıcı malzeme ve işletmenin tahliye düzeniyle birlikte değerlendirilir.
Gemi makine daireleri ve kargo ambarları
- Saha ihtiyacı
- Sıkışık makine yerleşimi, yakıt sızıntıları ve deniz uygulaması koşulları.
- HI-EX tasarım yaklaşımı
- Jeneratör, konsantre ve su kaynağı seçilen deniz uygulamasının kapsamıyla eşleştirilir. Makine çevresindeki koruma hacmi ve hava beslemesi tasarımda tanımlanır.
Kimyasal ve solvent depoları
- Saha ihtiyacı
- Yanıcı döküntü, yakıtla uyum ve buhar oluşumu.
- HI-EX tasarım yaklaşımı
- Konsantrenin ilgili kimyasala uygunluğu doğrulanır. Köpük örtüsü ve hacimsel uygulama, havalandırma ve diğer risk kontrol önlemleriyle birlikte ele alınır.
04
Genleşme sınıflarına göre köpük sistemleri
Tüm sütunları incelemek için tabloyu yatay kaydırabilirsiniz.
| Özellik | Düşük genleşme | Orta genleşme | HI-EX yüksek genleşme |
|---|---|---|---|
| Genleşme oranı | 20:1’e kadar. | Yaklaşık 20:1–200:1. | Tipik olarak yaklaşık 200:1–1000:1; ekipmana bağlı. |
| Koruma yaklaşımı | Yanıcı sıvı yüzeyinin örtülmesi. | Döküntü ve havuzlama yüzeylerinin örtülmesi. | Tanımlanmış risk hacminin hedef yüksekliğe kadar örtülmesi. |
| Köpük yapısı | Yoğun ve akışkan. | Hafif ve hacimli. | Çok hafif, yüksek hava içerikli. |
| Su ve konsantre hesabı | Yüzey alanı, debi ve süre esaslı. | Yüzey örtüsü, genleşme ve süre esaslı. | Hacim, dolum seviyesi, süre ve köpük kaybı esaslı. |
| Hava ve rüzgâr etkisi | Dış ortam şartları ve atış birlikte değerlendirilir. | Hava akımlarına daha duyarlı. | Hava beslemesi, açıklıklar ve köpük tutulması kritik. |
| Tipik uygulamalar | Tanklar, iskeleler ve dolum peronları. | Tank havuzları ve uygun döküntü alanları. | Uygun hangarlar, depolar, tüneller ve ambarlar. |
Genleşme oranı ve uygulama örnekleri, tüm tesisler için aynı dolum süresi veya su tasarrufu taahhüdü oluşturmaz. Gerçek performans, seçilen konsantre–jeneratör kombinasyonu ve proje hesabıyla belirlenir.
Korunacak hacmi, yanıcı malzeme türünü ve işletme koşullarını paylaşın; HI-EX jeneratör yerleşimini, besleme ihtiyacını ve koruma senaryosunu birlikte değerlendirelim.