Tasarım ve uygulama rehberi
Yanıcı sıvı risklerinde köpük-su sprinkler sistemleri
Köpük-su sprinkler sistemi, uygun köpük konsantresini suya oranlayarak çözeltinin sprinkler veya sprey nozullarıyla koruma alanına uygulanmasını sağlar. Yakıt yüzeyinde oluşan köpük örtüsü buhar çıkışını sınırlandırmaya, yangını kontrol etmeye ve soğutmaya yardımcı olur. Sistem seçimi, yanıcı sıvının suyla ilişkisi ve uygulama koşullarıyla yapılır.
Tasarımda güncel NFPA 11’in köpük-su sistemleri kapsamı ve riske göre NFPA 30 veya hangarlar için NFPA 409 gibi ilgili esaslar değerlendirilir. Eski NFPA 16 kapsamı NFPA 11’e aktarılmıştır. Tasarım yoğunluğu, boşaltım süresi, oranlayıcı ve başlık uyumu aynı proje hesabında belirlenir.
01
Köpük çözeltisi ve söndürme mekanizması
Köpük konsantresi, su ve boşaltım elemanı yakıtla uyumlu bir sistem olarak seçilir.
Su-konsantre oranlama
Oranlayıcı, tasarım debisi aralığında konsantreyi suya kontrollü miktarda katar. %1, %3 veya %6 gibi oranlar ancak seçilen konsantre, yakıt ve donanımın teknik belgesine göre kullanılır; farklı ürünlerin karışım oranları birbirine taşınmaz.
Yüzey örtüsü ve buhar bastırma
Kararlı köpük örtüsü yakıt yüzeyi ile hava temasını ve yanıcı buhar çıkışını azaltır. Sulu film oluşturma veya polar solvent üzerinde bariyer oluşturma özelliği konsantre ailesine bağlıdır; NFF dahil bütün ürünler aynı film mekanizmasına sahip değildir.
Soğutma ve devam eden su beslemesi
Çözeltinin içerdiği su yüzeylerden ısı alır. Köpük uygulamasından sonra suyla soğutmanın devamı, yakıtı yayma ihtimali, drenaj ve tasarım senaryosuyla birlikte belirlenir. Köpük ve su süreleri bütün tesislerde aynı kabul edilmez.
Hidrolik yoğunluk ve kapsama
Gerekli çözelti debisi, korunan alan için L/dakika/m² cinsinden uygulama yoğunluğu ve çalışma alanıyla hesaplanır. Oranlayıcı giriş basıncı, boru kayıpları, başlık debileri ve eşzamanlı kullanım birlikte doğrulanır.
02
Konsantre, donanım ve devreye alma
Doğru oranlama, yakıt uyumu ve sprinkler kombinasyonu belgelenmiş çalışma koşullarında doğrulanır.
Konsantre ve besleme grubu
- AFFF, AFFF-AR ve NFF seçenekleri
- Portföy AFFF ve AFFF-AR ile sınırlı değildir; uygun NFF/F3/SFFF ürünleri de değerlendirilir. Polar solventler için alkol dayanımı ve yakıt kapsamı doğrulanır. Yeni konsantreye geçişte tank, oranlayıcı, viskozite, su tipi ve başlık kombinasyonu birlikte kontrol edilir.
- Membranlı köpük tankı
- Tank içindeki membran konsantreyi sudan ayırır; su basıncı konsantreyi oranlayıcıya besler. Bu mekanik düzenin debi/basınç aralığı ve tankın kullanılabilir hacmi seçilen sisteme göre belirlenir. Membranlı tank, bütün algılama ve kontrol fonksiyonlarının elektriksiz olduğu anlamına gelmez.
- Dengeli basınç ve oran ayarlayıcı
- Çok zonlu veya geniş debi aralıklı uygulamalarda uygun köpük pompası ve dengeli basınçlı oranlama değerlendirilebilir. Venturi veya farklı oranlayıcı düzenleri, su-konsantre basınç ilişkisi ve üretici çalışma aralığıyla eşleştirilir.
Vana ve boşaltım düzeni
- Baskın / deluge
- Açık nozullar veya açık sprinklerler, yangın algılama ve bırakma senaryosuyla açılan ana vanadan beslenir. Tasarlanan zonun boşaltım elemanları birlikte çalışır; manuel tetikleme ve alarm arayüzü proje kapsamında düzenlenir.
- Islak borulu ve ön tepkimeli
- Islak borulu düzende kapalı başlıklar ısıyla açılır. Ön tepkimeli düzende algılama, boruya su/çözelti kabulü ve başlık açılması arasındaki ilişki seçilen interlock düzenine bağlıdır. Bütün ön tepkimeli sistemler tek bir çift doğrulama senaryosu kullanmaz.
- Hava emişli başlıklar
- Başlığın hava girişleri köpük çözeltisine hava kazandırır. Genleşme sınıfı, üretilen köpük ve püskürtme geometrisi seçilen ürünle belirlenir; hava emişli bir sprinkler otomatik olarak HI-EX yüksek genleşmeli jeneratör sayılmaz.
- Hava emişsiz başlıklar
- Uygun hava emişsiz başlıklar, AFFF/AFFF-AR veya belgelenmiş NFF kombinasyonlarında kullanılabilir. Onaylı başlık-konsantre-yakıt kapsamı, basınç ve uygulama yoğunluğuyla birlikte kontrol edilir.
Test ve bakım
- Devreye alma ve işlev testi
- Algılama, manuel bırakma, vana açılması, alarm ve pompa senaryosu kontrollü testle doğrulanır. Tank kullanılabilir hacmi, hat temizliği, drenaj ve atık toplama düzeni teslim kayıtlarına bağlanır.
- Konsantre analizi
- Konsantreden üretici yöntemine uygun numune alınır; gerekli pH, viskozite, tortu ve diğer performans kontrolleri değerlendirilir. Numune/test aralığı benimsenen bakım standardına ve ürün talimatına göre planlanır.
- Oranlama ölçümü
- Seçilen konsantre için uygun refraktometre veya iletkenlik yöntemi, kalibrasyon eğrisiyle kullanılır. Ölçülen oran onaylı kabul sınırıyla karşılaştırılır. Test boşaltımı ve yıkama suyu çevresel toplama ve yönetim planına dahil edilir.
03
Kullanım alanı ve yakıt seçimi
Çözüm, B sınıfı yanıcı sıvı riskinin gerçek yerleşimi ve ekipmanın belgelenmiş yakıt kapsamına göre oluşturulur.
Uçak ve helikopter hangarları
- Risk ve saha koşulu
- Yakıt döküntüsü, geniş açıklık ve kanat altında erişimi sınırlı bölgeler.
- Uygulama yaklaşımı
- Genleşmeli köpük ile yanıcı malzeme cinsine göre seçilmiş özel köpük konsantresi değerlendirilir. Tavan veya yerel boşaltım, kanat altı kapsama ve algılama senaryosu hangarın tasarım esaslarıyla belirlenir.
Boya, solvent ve kimyasal depoları
- Risk ve saha koşulu
- Varil, IBC veya raflı düzende farklı sıvılar ve polar solventler.
- Uygulama yaklaşımı
- Yakıtla uyumlu alkol dayanımlı NFF dahil konsantre seçenekleri, raf/çatı başlıkları ve depolama düzeni birlikte değerlendirilir.
Akaryakıt yükleme ve dolum alanları
- Risk ve saha koşulu
- Açık veya yarı kapalı peronlarda döküntü ve tutuşma riski.
- Uygulama yaklaşımı
- Uygun algılama ve zonlanmış köpük-su sprey düzeni; rüzgar, yüzey drenajı ve araç konumlarıyla birlikte tasarlanır.
Trafo ve türbin alanları
- Risk ve saha koşulu
- Sıcak yağ yüzeyleri, ekipman geometrisi ve elektrik güvenliği.
- Uygulama yaklaşımı
- Yağa ve ekipmana uygun uygulama, soğutma ve kapsama hesabıyla değerlendirilir. Su/köpük kullanımı, elektriksel ayırma ve ilgili koruma esaslarıyla koordine edilir.
04
Köpük-su sistem düzenlerini karşılaştırın
Tüm sütunları incelemek için tabloyu yatay kaydırabilirsiniz.
| Sistem düzeni | Başlık / nozul | Çalışma senaryosu | Seçim odağı |
|---|---|---|---|
| Baskın / deluge | Açık boşaltım elemanları. | Algılama veya manuel bırakmayla zon beslenir. | Hızlı yayılma ve aynı anda alan kapsama. |
| Islak borulu | Kapalı, ısıyla açılan başlıklar. | Isıya maruz kalan başlıklar çalışır. | Yakıt, depolama ve başlık-konsantre uyumu. |
| Ön tepkimeli | Kapalı başlıklar ve kontrol vanası. | Seçilen tek/çift interlock düzeni. | Algılama, boru koşulu ve istenmeyen boşaltım kontrolü. |
Yakıtları, depolama düzenini ve mevcut su beslemesini Özkartay ile paylaşın; konsantre, oranlama ve sprinkler seçeneklerini uyumlu bir sistem olarak değerlendirelim.